Hội họa Việt Nam thế kỷ 21 – Bài 10: Tác giả tên vần L

Hội họa Việt Nam thế kỷ 21 – Bài 10: Tác giả tên vần L
Diệp Minh Tâm
Tháng 12-2021

Các bài viết trong loạt bài này:

Ghi chú – Notice

Mở đầu

Hội họa Việt Nam thế kỷ 21 – Tác giả tên vần L

  1. [tựa đề không rõ A] – Bạch Lan
  2. [tựa đề không rõ B] – Bạch Lan
  3. [tựa đề không rõ A] – Doãn Hoàng Lâm
  4. [tựa đề không rõ B] – Doãn Hoàng Lâm
  5. Vô đề 1, 2018 – Nguyễn Lâm
  6. [tựa đề không rõ A] – Nguyễn Lâm
  7. [tựa đề không rõ B] – Nguyễn Lâm
  8. Nàng, 2021 – Hoàng Bá Linh
  9. Nét Việt, 2021 – Hoàng Bá Linh
  10. Lứa đôi – Lê Ngọc Linh
  11. Phố cổ Hội An – Lê Ngọc Linh
  12. Bóng chiều xưa, 2019 – Nguyễn Trường Linh
  13. Bước chân thiên đường, 2018 – Nguyễn Trường Linh
  14. Câu chuyện, 2019 – Nguyễn Trường Linh
  15. Những cô gái vùng cao – Đoàn Hồng Lĩnh
  16. Về bản – Đoàn Hồng Lĩnh
  17. Bà cháu, 2021 – Trần Trung Lĩnh
  18. Những tấm lòng cưu mang nhau trong đại dịch, 2021 – Trần Trung Lĩnh
  19. Sài Gòn tử tế – Cơm hộp ai cần cứ lấy, 2021 – Trần Trung Lĩnh
  20. Biển nhớ, 2021– Lê Sa Long
  21. Một cõi đi về – Lê Sa Long
  22. Chân dung Thái Thanh – Lê Sa Long
  23. Tokiko Kato – Lê Sa Long
  24. Công nương Diana, 2020 – Lê Sa Long
  25. Albert Einstein, 2020 – Lê Sa Long
  26. Tô Hoài, 2020 – Lê Sa Long
  27. Steve Jobs, 2020 – Lê Sa Long
  28. J.K. Rowling, 2020 – Lê Sa Long
  29. Cha và con và… Covid-19, 2021 – Lê Sa Long
  30. Cơm trưa 0 đồng, 2021 – Lê Sa Long
  31. Dòng sữa ngọt ngào, 2021 – Lê Sa Long
  32. Đêm nhớ về Sài Gòn, 2021 – Lê Sa Long
  33. Đón ngoại về nhà, 2021 – Lê Sa Long
  34. Đường Trường Sa thời giãn cách, 2021 – Lê Sa Long
  35. Đường xưa lối cũ, 2021 – Lê Sa Long
  36. Mơ là triệu phú, 2021 – Lê Sa Long
  37. Ngủ ngon Akay ơi – Lê Sa Long
  38. Người đàn bà và con chó nhỏ, 2021 – Lê Sa Long
  39. Nỗi đau bà và cháu sau cơn bão Covid-19 – Lê Sa Long
  40. Phút nghỉ trưa của người mua ve chai, 2021 – Lê Sa Long
  41. Thiên thần mùa dịch, 2021 – Lê Sa Long
  42. [Tựa đề không rõ A] – Mai Long
  43. [Tựa đề không rõ B] – Mai Long
  44. [Tựa đề không rõ C] – Mai Long
  45. Đưa tôi vào mộng, 2020 – Nguyễn Đình Long
  46. Chân dung – Nguyễn Hoàng Long
  47. Bên hiên nhà – Nguyễn Mai Long
  48. Hà Nội ngày đầu đông – Nguyễn Mai Long
  49. Ngày nắng – Nguyễn Mai Long
  50. Endless love – Phạm Thăng Long
  51. Trò chuyện – Triệu Long
  52. Chân dung ca sĩ Hoàng Oanh – Trương Hoàng Long
  53. Chân dung ca sĩ Như Quỳnh – Trương Hoàng Long
  54. Chân dung ca sĩ Phi Nhung – Trương Hoàng Long
  55. Chân dung diễn viên Thanh Nga – Trương Hoàng Long
  56. Chân dung ca sĩ Thanh Thúy – Trương Hoàng Long
  57. Hoa mùa xuân, 2016 – Võ Long
  58. Bến Bình Đông (Sài Gòn) trước khi giải tỏa làm đại lộ – Trương Lộ
  59. Bến Bình Đông (Sài Gòn) sau khi giải tỏa – Trương Lộ
  60. Chợ bông Hà Nội – Trương Lộ
  61. Minh họa “Tầm ẩn giả bất ngộ” – Trương Lộ
  62. Sông Lô ngư ảnh – Trương Lộ
  63. Bình dị, 2020 – Đặng Viết Lộc
  64. Đón giao thừa, 1958 – Lê Quốc Lộc
  65. Ánh trăng – Phạm Luận
  66. Bóng ngoại liêu xiêu, 2019 – Hoàng Bảo Trúc Lương
  67. Người đàn ông miền cao, 2020 – Hoàng Bảo Trúc Lương
  68. Mưu sinh, 2014 – Lê Văn Lương
  69. Thiếu nữ, 2012 – Phạm Lực
  70. Thiếu nữ cô đơn – Phạm Lực
  71. Thiếu nữ và con mèo, 2002 – Phạm Lực
  72. [tựa đề không rõ A] – Phạm Lực
  73. [tựa đề không rõ B] – Phạm Lực

Sơ lược về các tác giả

Nguyễn Trường Linh
Tào Linh
Lê Sa Long
Mai Long
Võ Long
Đoàn Hồng Lĩnh
Hoàng Bảo Trúc Lương
Lê Văn Lương
Phạm Lực

Nguồn tham khảo và đọc thêm

Ghi chú – Notice

Vì một số lý do, người tổng hợp cáo lỗi không thể xin phép tác giả các tư liệu và hình ảnh được sử dụng trong loạt bài này. Nếu bạn đọc xem qua loạt bài của tôi rồi cảm nhận sâu sắc về nền mỹ thuật của Việt Nam, thì cái tội sử dụng chất liệu mà không xin phép của người tổng hợp hẳn sẽ được dung thứ.

Due to various reasons, the compiler could not seek authors’ permission for the use of their materials and photographs in this treatise. If after going through this text, the readers have a deep sense toward Vietnamese arts, then I hope my plagiarism would be pardoned.

Ghi chú về tên tác giả và tựa đề tác phẩm: hai chi tiết này được ghi lại đúng theo nguồn, vì thế bạn có thể thấy tên người không dấu và tựa đề bằng ngoại văn.

Mở đầu

Người tổng hợp bài này không giỏi về thưởng lãm mỹ thuật và cũng không làm công việc sáng tác mỹ thuật ngoại trừ vài bức vẽ thời trung học được thầy dạy hội họa khen, lại càng không sưu tập tranh. Người tổng hợp chỉ có cảm nhận khi nhìn đến một số tác phẩm mỹ thuật, và cảm nhận là động lực trong việc giới thiệu các tác phẩm trong bài viết này. Tuy vậy, tiêu chí cảm nhận không phải là tất cả. Có một số tác phẩm tôi chưa thấy hay ở điểm nào nhưng vẫn đưa vào đây do sự đánh giá tích cực của chuyên gia, hoặc do giá bán mà tự nó cũng là thước đo cho sự đánh giá.

Vì thế mà bạn có thể thấy trong loạt bài này những tác phẩm mà bạn không thấy giá trị ra sao. Có lẽ dần dà xem thêm, tìm hiểu thêm, bạn sẽ nhận ra. Nhờ đó, bạn có cơ hội tham khảo các tác phẩm được đánh giá cao và, như tôi, có thể nâng tầm thưởng lãm.

Ngoài tiêu chí cảm nhận và sự đánh giá, việc chọn lựa tác phẩm để trình bày ở đây tùy thuộc vào việc tìm được thông tin và ảnh tranh có chất lượng dù tương đối. Có nghĩa là còn có tác phẩm khác có giá trị không kém nhưng người tổng hợp loạt bài này chưa được biết đến, hoặc chưa tìm được hình ảnh thích hợp.

Hội họa Việt Nam thế kỷ 21 – Tác giả tên vần L

Ghi chú: do sự giới hạn của phần mềm về kích thước ảnh, một số ảnh tác phẩm được cắt bớt như ghi rõ trong mỗi trường hợp. Người tổng hợp bài này không nghĩ làm như thế gây hại cho giá trị của tác phẩm, trái lại giúp độc giả thưởng lãm tác phẩm với chi tiết rõ nét hơn.

[tựa đề không rõ A] – Bạch Lan

Tranh được trưng bày trong triển lãm tranh sơn dầu cá nhân lần thứ 5 với chủ đề “Đẹp”của họa sĩ Bạch Lan tại Hội Mỹ thuật Tp HCM tháng 12-2020.

[tựa đề không rõ B] – Bạch Lan

Tranh được trưng bày trong triển lãm với chủ đề “Đẹp” nêu trên.

[tựa đề không rõ A] – Doãn Hoàng Lâm

[tựa đề không rõ B] – Doãn Hoàng Lâm

Tranh tham dự triển lãm “Đa diện 5” của nhóm “Đa diện” tháng 4-2021 tại Sài Gòn.

Vô đề 1, 2018 – Nguyễn Lâm

Tranh sơn dầu, kích thước 145 x 180 cm.

[tựa đề không rõ A] – Nguyễn Lâm

[tựa đề không rõ B] – Nguyễn Lâm

Nàng, 2021 – Hoàng Bá Linh

Tranh sơn dầu trên toan (canvas), 120 x 80 cm.

Nơi lưu giữ tác phẩm: Bộ sưu tập Thế giới Hội họa (có thể được bán bất kỳ lúc nào).

Nét Việt, 2021 – Hoàng Bá Linh

Nét Việt là tranh sơn dầu trên toan có kích thước 120 x 80 cm.

Nơi lưu giữ tác phẩm: Bộ sưu tập Thế giới Hội họa (có thể được bán bất kỳ lúc nào).

Lứa đôi – Lê Ngọc Linh

Tranh sơn mài.

Phố cổ Hội An – Lê Ngọc Linh

Tranh được triển lãm tại Hội nghị Apec 2006 do Việt Nam đăng cai, đoạt giải thưởng quốc gia năm 2008.

Bóng chiều xưa, 2019 – Nguyễn Trường Linh

Tranh sơn mài kích thước 90 x 120 cm.

Ghi chú: màu sắc tranh có phần lệch lạc do chiếu sáng từ góc trên bên trái khi chụp ảnh tranh.

Nơi lưu giữ tác phẩm: không rõ (Gallery online của Indochine Art đã bán).

Bước chân thiên đường, 2018 – Nguyễn Trường Linh

Tranh sơn mài kích thước 80 x 120 cm.

Nơi lưu giữ tác phẩm: không rõ (Gallery online của Indochine Art đã bán).

Câu chuyện, 2019 – Nguyễn Trường Linh

Tranh sơn mài kích thước 80 x 120 cm.

Những cô gái vùng cao – Đoàn Hồng Lĩnh

Tranh khắc gỗ, 60 x 80 cm.

Nơi lưu giữ tác phẩm: không rõ.

Về bản – Đoàn Hồng Lĩnh

Tranh khắc gỗ, 70 x 90 cm.

Nơi lưu giữ tác phẩm: không rõ.

Bà cháu, 2021 – Trần Trung Lĩnh

Đây là bức tranh Trần Trung Lĩnh tâm đắc nhất trong số loạt tranh ông vẽ trong những ngày giãn cách vì Covid-19 năm 2021. Họa sĩ chia sẻ (Diễm Mi, 2021):

” Đó là tấm ảnh hai bà cháu trên phà Vàm Cống. Tôi thấy bức ảnh chụp họ lâu rồi nhưng quên bẵng đi, nay chợt nhớ ra, khi tìm được ảnh thì ào vô vẽ. Tấm ảnh (tôi xin lỗi vì chưa tìm được tác giả) dù chẳng liên quan đến quãng thời gian dịch bệnh này, nhưng cứ ám ảnh tôi một cách dễ thương. Không cha mẹ, thằng bé nương tựa vào bà mà sống. Nói đúng hơn, họ nương vào nhau mà sinh tồn. Hai bà cháu cùng bán vé số, cuộc sống rất khó khăn, nhưng họ vẫn nhoẻn miệng cười. Nụ cười ấy làm tan biến hết cả những khó khăn mà mình đương mắc phải, bởi họ cơ cực đến nhường nào, nhưng vẫn tin và yêu đời, thì cớ gì mình than phiền, sầu não? Hình ảnh đó giúp tôi nhiều lắm, an ủi và gieo hy vọng rằng mọi chuyện rồi sẽ qua thôi.”

Những tấm lòng cưu mang nhau trong đại dịch, 2021 – Trần Trung Lĩnh

Đây là một trong số loạt tranh Trần Trung Lĩnh vẽ trong những ngày giãn cách vì Covid-19 năm 2021.

Sài Gòn tử tế – Cơm hộp ai cần cứ lấy, 2021 – Trần Trung Lĩnh

Đây là một trong số loạt tranh Trần Trung Lĩnh vẽ trong những ngày giãn cách vì Covid-19 năm 2021.

Biển nhớ, 2021– Lê Sa Long

Khởi đầu ở đây là một bức trong chùm tranh chân dung nghệ sĩ của họa sĩ Lê Sa Long.

Năm 2021 kỷ niệm 20 năm ngày nhạc sĩ họ Trịnh qua đời thì “niềm cảm hứng lại dâng trào trong tôi, giúp tôi có cảm xúc vẽ liên tục nhiều bức tranh mới theo chủ đề dựa trên âm nhạc và thực tế trong đời sống của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn lúc sinh thời” – họa sĩ Lê Sa Long chia sẻ.

Theo đó, tựa các tác phẩm được vẽ trước ngày giỗ 1-4 năm nay cũng được họa sĩ Lê Sa Long đặt theo tên các nhạc phẩm của Trịnh Công Sơn như Biển nhớ, Biển nghìn thu ở lại, Đóa hoa vô thường, Một cõi đi về, Như cánh vạc bay, Ru tình, Từ khi trăng là nguyệt, v.v.

Lê Sa Long tiết lộ (Long Khánh, 2021): Bức Biển nhớ (pastel, acrylic trên giấy) là chân dung của nhạc sĩ vẽ trên nền gồm những hình ảnh tư liệu trước năm 1975 và những câu nói nổi tiếng của Trịnh. Ông lấy cảm hứng bối cảnh Trường Sư phạm Quy Nhơn giai đoạn 1962-1964, là lúc nhạc sĩ Trịnh Công Sơn học chuyên ngành Tâm lý Giáo dục trẻ em tại đây, đồng thời thêm cảm xúc từ phố biển Quy Nhơn, vốn là nơi đã giúp họ Trịnh sáng tác ra các ca khúc nổi tiếng về biển và những bài Cát bụi, Diễm xưa, Nắng thủy tinh.

Một cõi đi về – Lê Sa Long

Bức Một cõi đi về (sơn dầu) là tác phẩm khá độc đáo, bởi đây là “bức họa từ một giấc mơ” như cách nói của họa sĩ Lê Sa Long.

Họa sĩ chia sẻ (Long Khánh, 2021): “Đã từ lâu tôi có ý định vẽ một bức tranh về cuộc hội ngộ giữa ba nhạc sĩ lớn thuộc hai thế hệ của nền âm nhạc Việt Nam: Văn Cao (1923-1995), Phạm Duy (1921-2013) và Trịnh Công Sơn (1939-2001), dù trong thực tế điều ấy không hề xảy ra! Tính cách của các nhạc sĩ nói trên có thể khác nhau, nhưng họ vẫn gần gũi trong âm nhạc vì cả ba trọng cái tài của nhau, trân quý và tôn trọng nhau!”

Bức tranh cho thấy trong giấc mơ của họa sĩ, ba nhạc sĩ ngồi cùng nhau trên “con tàu Âm nhạc” rời dần cõi tạm, phía sau là tấm màn sân khấu loang những vệt màu đỏ tươi dần khép. Lê Sa Long bộc bạch: “Nhiều khi tôi vẫn băn khoăn và tự nghĩ: các ông có lẽ là thiên sứ được đưa xuống trần gian rong chơi cùng âm nhạc, thi ca, hội họa…, xong cuộc vui rồi thì lại quay về cõi thiên thai. Trong lúc vẽ tranh, cuộc hội ngộ trong mơ giữa ba người, bên tai tôi văng vẳng tiếng đàn hát:

Lời nào của cây, lời nào cỏ lạ
Một chiều ngồi say, một đời thật nhẹ ngày qua
Vừa tàn mùa xuân, rồi tàn mùa hạ
Một ngày đầu thu nghe chân ngựa về chốn xa…”

(Một cõi đi về, Trịnh Công Sơn)

Nghe ca khúc:

Một cõi đi về (sáng tác: Trịnh Công Sơn) – Khánh Ly official. https://www.youtube.com/watch?v=uNGsrbcfJb8

Chân dung Thái Thanh – Lê Sa Long

Họa sĩ Lê Sa Long vẽ tranh tưởng nhớ danh ca Thái Thanh khi bà qua đời hồi tháng 3-2020 tại California, Mỹ.

Nghe ca khúc:

Tình ca – Phạm Duy – Thái Thanh. https://www.youtube.com/watch?v=pk40B2sKGxo

Tokiko Kato – Lê Sa Long

Tác phẩm trong triển lãm tranh online “Lời thiên thu gọi” để kỷ niệm 19 năm ngày mất Trịnh Công Sơn.

Danh ca Nhật Bản Tokiko Kato từng thể hiện bài Diễm xưaNgủ đi con bằng tiếng Nhật, được công chúng Nhật yêu thích. Năm 1997, vì mến mộ ca khúc Diễm xưa, bà qua Việt Nam tìm gặp nhạc sĩ. Năm 2019, bà trở lại Việt Nam tham gia đêm nhạc tưởng niệm Trịnh Công Sơn do gia đình ông tổ chức.

Công nương Diana, 2020 – Lê Sa Long

Khởi đầu ở đây là bức tranh trong dự án “Khẩu trang và người nổi tiếng” của họa sĩ Lê Sa Long.

Ý tưởng nảy sinh từ việc họa sĩ Lê Sa Long nhận vẽ theo đặt hàng của một người khách nước ngoài. Khách yêu cầu vẽ chân dung đeo khẩu trang có hình chú chó yêu quý của mình. Từ đó, Lê Sa Long nghĩ nếu có thể thực hiện được bộ tranh vẽ người nổi tiếng với những chiếc khẩu trang đặc biệt, cũng là một cách góp phần ý nghĩa vào việc nâng cao tinh thần chống dịch. (Lục Diệp. 2020)

Bộ tranh được thực hiện từ tháng 7-2020, nhưng ra mắt vào đúng thời điểm Bộ Y Tế truyền đi thông điệp “Bạn vẫn đẹp khi đeo khẩu trang”. Dự án “Khẩu trang và người nổi tiếng” không chỉ truyền tải rất đúng thông điệp “Bạn vẫn đẹp khi đeo khẩu trang” mà còn là đẹp một cách rất độc đáo. Trên mỗi chiếc khẩu trang đều có những minh họa làm nên dấu ấn riêng của nhân vật trong tranh.

Các nhân vật được chọn từ nhiều lĩnh vực: nhà văn Tô Hoài, doanh nhân Đặng Lê Nguyên Vũ, nghệ sĩ Hoài Linh, MC Trấn Thành, các ca sĩ Lệ Quyên, Đàm Vĩnh Hưng, Hà Anh Tuấn… Ngoài ra, bộ tranh còn có chân dung đeo khẩu trang của các nhân vật nước ngoài: Công nương Diana, Walt Disney, Che Guevara, Steve Jobs, J.K. Rowling, Donald Trump…

Các tác phẩm được vẽ theo khổ 80 x 60 cm, bằng chất liệu pastel và sơn dầu.

Albert Einstein, 2020 – Lê Sa Long

Bức tranh trong dự án “Khẩu trang và người nổi tiếng” của họa sĩ Lê Sa Long như nêu trên.

Nhà vật lý Albert Einstein mang khẩu trang viết công thức của ông, công thức ngắn nhất trong lịch sử khoa học nhưng mở ra một chương mới trong lịch sử khoa học, chương về vật lý hiện đại.

Tô Hoài, 2020 – Lê Sa Long

Bức tranh trong dự án “Khẩu trang và người nổi tiếng” của họa sĩ Lê Sa Long như nêu trên.

Nhà văn Tô Hoài đeo khẩu trang với hình ảnh chú dế mèn từ tác phẩm Dế mèn phiêu lưu ký.

Steve Jobs, 2020 – Lê Sa Long

Bức tranh trong dự án “Khẩu trang và người nổi tiếng” của họa sĩ Lê Sa Long như nêu trên.

Nhà sáng lập công ty và thương hiệu Apple, Steve Jobs, mang khẩu trang với logo nổi tiếng cả thế giới: quả táo cắn dỡ.

J.K. Rowling, 2020 – Lê Sa Long

Bức tranh trong dự án “Khẩu trang và người nổi tiếng” của họa sĩ Lê Sa Long như nêu trên.

Nhà văn J.K. Rowling là tác giả bộ tiểu thuyết nổi tiếng cả thế giới với nhân vật Harry Potter, nên họa sĩ cho bà đeo khẩu trang mang hình ảnh nhân vật này.

Cha và con và… Covid-19, 2021 – Lê Sa Long

Bắt đầu từ đây là những tác phẩm của họa sĩ Lê Sa Long trong bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Khi Sài Gòn thực hiện giãn cách xã hội vì Covid-19 tháng 6-9 năm 2021, họa sĩ Lê Sa Long có thời gian chiêm nghiệm về tình cảm dành cho thành phố, cảm nhận được tình người giữa đại dịch. Ông quyết định gửi gắm góc nhìn của mình qua bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Gữa khung cảnh vắng lặng của Sài Gòn đang chống chọi với trận dịch Covid-19, vẫn có tình người ấm áp của các y bác sĩ, của người dân khắp nơi chung tay hướng về Sài Gòn. Họa sĩ Lê Sa Long dùng ngôn ngữ hội họa để tái hiện lại những khoảnh khắc có ý nghĩa đó.

Họa sĩ Lê Sa Long vẽ bức tranh này nhân Ngày của Cha (20-6).

Vợ qua đời từ lâu, người cha Trần Văn Hưng 58 tuổi chạy xe ôm nuôi con Trần Hiệp Tài 34 tuổi bị bại não bẩm sinh. Dịch bùng phát, thất nghiệp, cha con ông sống nhờ quà thiện nguyện, may mắn được một nhà hảo tâm tặng chiếc xe máy.

Lê Sa Long nói: “Tôi vẽ ông Hưng với hình ảnh đôi tay ôm hai vai Tài như muốn che chở con, còn Tài thì cười và chỉ vào ba như muốn nói: Người cha vĩ đại của tui đó!” (Hoa Quỳnh, 2021)

Cơm trưa 0 đồng, 2021 – Lê Sa Long

Tác phẩm trong bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Họa sĩ Lê Sa Long coi việc vẽ tranh như một cách thể hiện nỗi đồng cảm với những khó khăn vì dịch bệnh của những người lao động ở thành phố, là sự khâm phục tình người giúp nhau qua cơn hoạn nạn.

Dòng sữa ngọt ngào, 2021 – Lê Sa Long

Tác phẩm trong bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Khoảnh khắc Bác sĩ Phạm Thị Thanh Thúy trong bộ đồ bảo hộ cho bé uống sữa được đồng nghiệp ghi lại và lan truyền trên mạng xã hội. (Mai Nhật, 2021)

Câu chuyện của người bác sĩ 30 tuổi, quê ở Lâm Đồng, đang làm việc tại Khoa Cấp cứu Bệnh viện Trưng Vương Tp HCM khiến cho trái tim họa sĩ Lê Sa Long se thắt. Ông cho biết: Trên Facebook, chị ấy viết: “Mẹ của bé đi chợ tiếp xúc với F0 hồi nào không hay rồi nhiễm bệnh, lây luôn cho chồng và hai đứa con. Người mẹ suy hô hấp nặng đang được điều trị tại Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch. Còn bố và hai đứa con nhỏ được chuyển sang Bệnh viện Trưng Vương điều trị. Nhìn vào ai cũng xót thương nên đồng nghiệp sắp xếp chỗ tốt nhất trong khoa cho ba bố con nằm chung. Riêng bé gái 7 tháng tuổi vẫn còn bú sữa mẹ dù đã được tập bú sữa công thức khi vào viện nhưng vẫn chưa quen nên đói khóc. Nhận thấy bé gái gần bằng với tuổi con mình đã phải xa mẹ, cứ sau ca trực khi trở về chỗ nghỉ tôi lại vắt sẵn sữa của mình cho vào tủ lạnh. Mỗi ngày đến bệnh viện, tôi đều mang theo sữa của mình để dành riêng cho bệnh nhi Covid -19”.

Đọc đến đây, họa sĩ Lê Sa Long quyết định đến ngay bên giá vẽ để hoàn thiện bức tranh đầy cảm xúc. Ông cho biết: “Khi vẽ mặt và chân tay của bé để thấy rõ là cô bé hiếu động, nhìn thấy cưng gì đâu!” Và bức tranh vẽ bằng chất liệu pastel và than trên giấy Canson của Lê Sa Long trong một khoảnh khắc đã thực sự “đốn tim” người xem. (Lê Công Sơn, 2021)

Đêm nhớ về Sài Gòn, 2021 – Lê Sa Long

Tác phẩm trong bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Nhà thờ Đức Bà, đường Đồng Khởi, đường Trường Sa, đường Ngô Đức Kế trong cơn mưa đêm, hay hồ Con Rùa, phố đi bộ Nguyễn Huệ… không còn hình ảnh nhộn nhịp vốn có như trước. Từng góc phố, địa danh biểu tượng nổi tiếng của Sài Gòn hiện lên trong tranh vẽ của họa sĩ Lê Sa Long là khung cảnh vắng vẻ, dây phong tỏa giăng chằng chịt.

Bức tranh dưới đây thể hiện Đường Vũ Huy Tấn, Quận Bình Thạnh, về khuya vắng lặng, chỉ có tiếng rao “Hai ngàn một ổ” của người bán bánh mì dạo.

Đón ngoại về nhà, 2021 – Lê Sa Long

Tác phẩm Đón ngoại về nhà (pastel & tempera 75 x 110 cm) chạm tới trái tim nhiều người khi họa sĩ vẽ về sự sống và cái chết.

Bức tranh Đón ngoại về nhà vẽ lại từ câu chuyện người quen của họa sĩ Lê Sa Long, hình ảnh cô gái trẻ quỳ gối, chắp tay nhận hài cốt của bà ngoại được lực lượng quân sự địa phương đưa về nhà.

Họa sĩ xúc động (Kim Loan, 2021):

“ Đây là câu chuyện của một người chị rất thân thiết với tôi. Hôm trò chuyện qua điện thọai, giọng chị buồn vô cùng, và rồi tôi cứ vẽ lại theo cảm xúc của mình. Từ nơi cách ly, chị theo dõi và hướng dẫn cháu Hoàng Hoa làm đúng lễ nghĩa. Khoảng 11 giờ trưa, đoàn đưa tro cốt bà ngoại đến đầu hẻm, Hoàng Hoa vội ra hướng dẫn đường vào, cô bé xúc động không ngừng khóc, còn chú chó nhỏ trong nhà ngơ ngác không hiểu vì sao ngoại vắng nhà quá lâu…

“ Cô bé Hoàng Hoa vừa tốt nghiệp cấp 3, lấy lại bình tĩnh đưa đoàn vào nhà, ký biên bản đón nhận tro cốt bà ngoại và trang trọng đưa lên bàn thờ. Hoàng Hoa nói: ‘Em ráng học để trở thành bác sĩ giỏi như tâm nguyện của ngoại, để chữa bệnh cho bà con mình’.

“ Tôi tin và nguyện cầu giấc mơ vào trường y của Hoàng Hoa sẽ thành hiện thực, em sẽ chữa lành cho bệnh nhân, và hơn hết là chữa lành nỗi buồn này cho chính em cùng người thân trong gia đình trước sự ra đi của bà ngoại.”

Lê Sa Long chia sẻ:

“ Ở Việt Nam, người ta ngại vẽ về cái chết nhưng ở nước ngoài vẽ rất bình thường, bởi đó là một mặt của cuộc sống. Tôi phản ánh cái chết trong bệnh dịch nhưng cố để không bi thương. Bởi tôi thấy, việc nhà nước đưa hũ tro cốt của người qua đời về cho người nhà là việc làm nhân văn”. (baogiaothong.vn)

Đường Trường Sa thời giãn cách, 2021 – Lê Sa Long

Tác phẩm trong bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Quang cảnh Đường Trường Sa dọc Kênh Nhiêu Lộc (Quận Phú Nhuận) một buổi sáng thời giãn cách.

Đường xưa lối cũ, 2021 – Lê Sa Long

Tác phẩm trong bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Lê Sa Long tâm sự:

“Hồ Con Rùa, nơi gần 30 năm trước, khi từ tỉnh nhỏ vào Sài Gòn hoa lệ học, tôi được cô bạn xinh xinh rủ ra ngồi ăn bò bía, đó là lần đầu tiên tôi nếm món ngon học trò “Sì Gòn”. Giờ em đã đi rất xa; nhưng mỗi lần ngang qua, tôi vẫn tưởng như em còn ngồi đâu đó nghiêng nghiêng mái tóc dài. Sáng 20/6, thấy khu vực bị giăng dây, cô quạnh, thật buồn! Tưởng chừng như trái tim mình cũng đang hắt hiu.”

Mơ là triệu phú, 2021 – Lê Sa Long

Tác phẩm trong bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Họa sĩ Lê Sa Long vẽ một phụ nữ bán vé số người Quảng Ngãi lúc 11h, giữa ngã tư đang quẹt mồ hôi, than: “Ế lắm chú ơi. Sáng giờ chỉ bán được có mấy tờ, chú ủng hộ giùm”. Ông mua vội giúp bà vài tờ, chỉ an ủi sơ rồi vội vã đi, cảm thấy như người có lỗi.

Họa sĩ đặt tên bức tranh Mơ là triệu phú, lấy ý tưởng từ ca khúc Kỷ niệm của Phạm Duy với câu hát: “Tôi mơ thành triệu phú/ Cứu vớt gái bơ vơ”. (Mai Nhật, 2021)

Ngủ ngon Akay ơi – Lê Sa Long

Tác phẩm trong bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Bức tranh Ngủ ngon Akay ơi vẽ bé trai hơn 9 ngày tuổi cùng bố mẹ vượt hơn 1.000 km bằng xe máy từ Sài Gòn về quê Nghệ An tránh dịch như bóp nghẹt trái tim họa sĩ. Lê Sa Long mất 2 ngày để vẽ bức tranh này và vẽ xong, ông kiệt sức.

“Sự mất mát của dân tộc, nỗi bất lực và muốn hồi hương của những người lao động nghèo ở Tp HCM khiến tôi rất xúc động. Tôi cũng đã trích một khoản từ số tiền bán bức tranh chuyển tặng cho ‘người mẫu’ 9 tháng tuổi đó”, Lê Sa Long tâm sự. (baogiaothong.vn)

Bức tranh Ngủ ngon Akay ơi đã được người nước ngoài mua lại.

Người đàn bà và con chó nhỏ, 2021 – Lê Sa Long

Tác phẩm trong bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Đề tài thân phận người lao động nghèo mưu sinh thời dịch cũng gợi nhiều cảm xúc cho Lê Sa Long.

Lê Sa Long Bức vẽ bức Người đàn bà và con chó nhỏ vào đầu tháng 6-2021. Khi đó, ông gặp một phụ nữ lượm ve chai ngồi buồn bã, nói: “Quán xá không bán, làm gì có phế liệu hay đồ dư mà lượm chú ơi! Dịch dã như thế này thì lấy tiền đâu mà sống!” Chỉ có chú chó bà nuôi 5 tháng qua vẫn hồn nhiên quấn quýt bên chân.

Nỗi đau bà và cháu sau cơn bão Covid-19 – Lê Sa Long

Tác phẩm trong bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Phút nghỉ trưa của người mua ve chai, 2021 – Lê Sa Long

Tác phẩm trong bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Dưới đây là thêm hình ảnh giữa trận dịch Covid-19 ở Sài Gòn: Phút nghỉ trưa của người mua ve chai nhọc nhằn vất vả mưu sinh.

Thiên thần mùa dịch, 2021 – Lê Sa Long

Bức tranh Thiên thần mùa dịch thuộc bộ sưu tập “Sài Gòn những ngày giãn cách” là một trong những tác phẩm giàu cảm xúc.

Họa sĩ Lê Sa Long kể: “Khi Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Tp HCM đưa video clip xúc động về một bệnh nhi Covid-19 mới 5 tuổi được đưa đi điều trị, khi ba của bé gái cũng bị nhiễm Covid-19, mẹ bé là F1 đi cách ly tập trung, tôi thấy thương vô cùng. Bé sống với bà ngoại và dì thì người bà cũng mắc Covid-19. Đoạn clip quay lại hình ảnh cô bé một mình lên xe cấp cứu để đến Bệnh viện Trưng Vương điều trị Covid-19, với hình dáng nhỏ bé trong trang phục phòng hộ cá nhân rộng thùng thình, không thể không rớt nước mắt”.

Nói thêm về hoàn cảnh ra đời bức tranh Thiên thần mùa dịch, Lê Sa Long tiết lộ: “Từ bên kia bờ Thái Bình Dương xa xôi, ông bạn tôi khi xem video clip xong, hôm qua có gọi điện về hỏi thăm tình hình Sài Gòn sao, rồi ‘đặt hàng’ Long vẽ hình ảnh cháu bé lúc xoay người chuẩn bị lên xe đi cách ly. Ông vẽ sớm gửi qua để tôi treo về trận dịch bệnh kinh hoàng đầu thiên niên kỷ… Tôi bảo, khỏi cần nói cũng đã vẽ xong, bạn không tin thì mình đưa lên Facebook sớm cho bạn xem nhé!” (Lê Công Sơn, 2021)

[Tựa đề không rõ A] – Mai Long

[Tựa đề không rõ B] – Mai Long

[Tựa đề không rõ C] – Mai Long

Ghi chú: xem thêm tranh Mai Long trong bài: Diệp Minh Tâm, Hội họa Việt Nam thế kỷ 20 – Bài  9: Tác giả khác, tên vần L–M. https://tamdiepblog.wordpress.com/2021/12/05/hoi-hoa-viet-nam-the-ky-20-bai-9-tac-gia-khac-ten-van-l-m/.

Đưa tôi vào mộng, 2020 – Nguyễn Đình Long

Sơn mài trên gỗ, 100 x 100 cm.

Nơi lưu giữ tác phẩm: Gallery online của Indochine Art (có thể đã được bán bất kỳ lúc nào).

Chân dung – Nguyễn Hoàng Long

Bên hiên nhà – Nguyễn Mai Long

Nơi lưu giữ tác phẩm: Bộ sưu tập Thế giới Hội họa (có thể được bán bất kỳ lúc nào).

Hà Nội ngày đầu đông – Nguyễn Mai Long

Nơi lưu giữ tác phẩm: Bộ sưu tập Thế giới Hội họa (có thể được bán bất kỳ lúc nào).

Ngày nắng – Nguyễn Mai Long

Nơi lưu giữ tác phẩm: Bộ sưu tập Thế giới Hội họa (có thể được bán bất kỳ lúc nào).

Endless love – Phạm Thăng Long

Tranh sơn mài 50 x 50 cm.

Nơi lưu giữ tác phẩm: Hanoi Art Gallery (có thể được bán bất kỳ lúc nào).

Trò chuyện – Triệu Long

Tranh được trưng bày tại triển lãm “Nàng thơ trong tranh” do Vanvi giám tuyển, tháng 1/2021 tại Hà Nội.

Chân dung ca sĩ Hoàng Oanh – Trương Hoàng Long

Họa sĩ trẻ đến từ Bến Tre là Trương Hoàng Long được những người trong giới yêu nhạc vàng biết đến khi vẽ chân dung của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng. Trương Hoàng Long không học vẽ chính thức mà chỉ tự luyện tập, nhưng những bức vẽ nghệ sĩ của Long rất chân thật và gây ngạc nhiên cho người xem.

Chân dung ca sĩ Như Quỳnh – Trương Hoàng Long

Trương Hoàng Long cho biết mỗi tấm chân dung được vẽ rất tỉ mỉ và đầu tư rất nhiều thời gian cho từng chi tiết nhỏ trên hình. Sau khi vẽ xong cần đánh sáng tạo khối để tăng thêm phần hồn, lộ tả chân thực cho tấm ảnh chân dung.

Chân dung ca sĩ Phi Nhung – Trương Hoàng Long

Yêu thích vẽ từ nhỏ, từ năm cấp 2 Long bắt đầu tìm hiểu và học hỏi những nét vẽ đầu tiên. Đến khi cảm thấy thuần thục thì bắt đầu tìm hiểu về tranh truyền thần và thử nghiệm vẽ chân dung các nghệ sĩ xưa như là Băng Châu, Hùng Cường, Hương Lan, Hoàng Oanh, Ngọc Minh, Phi Nhung, Phương Dung, Thanh Nga, Thanh Thúy, Thanh Tuyền, Thẩm Thúy Hằng, GS Trần Văn Khê, Trang Mỹ Dung …

Chân dung diễn viên Thanh Nga – Trương Hoàng Long

.

Chân dung ca sĩ Thanh Thúy – Trương Hoàng Long

Hoa mùa xuân, 2016 – Võ Long

Tranh sơn dầu, 40 x 60 cm.

Nơi lưu giữ tác phẩm: không rõ.

Bến Bình Đông (Sài Gòn) trước khi giải tỏa làm đại lộ – Trương Lộ

Tranh được trưng bày trong triển lãm “Thái mặc niên hoa” (năm tháng mực màu) tháng 3-2020 tại Hội Mỹ thuật Tp HCM.

Họa sĩ Trương Lộ tỏ ra xuất thần trong việc dùng ngôn ngữ thủy mặc bắt giữ những thay đổi của cảnh vật và đời sống sinh họat người dân.

Ngoài những đề tài sở trường như hai người phụ nữ bán bông ở phố cổ Hà Nội, nhà sàn cao chân ở vùng lũ miền Tây, triển lãm đợt này còn có hai bức thủy mặc do họa sĩ Trương Lộ vẽ cảnh Bến Bình Đông của Chợ Lớn lúc trước giải tỏa và sau khi giải tỏa để xây dựng Đại lộ Võ Văn Kiệt. (tuoitre.vn)

Nơi lưu giữ tác phẩm: không rõ.

Bến Bình Đông (Sài Gòn) trước khi giải tỏa làm đại lộ – Trương Lộ

Tranh được trưng bày trong triển lãm “Thái mặc niên hoa” (năm tháng mực màu) tháng 3-2020 tại Hội Mỹ thuật Tp HCM.

Họa sĩ Trương Lộ tỏ ra xuất thần trong việc dùng ngôn ngữ thủy mặc bắt giữ những thay đổi của cảnh vật và đời sống sinh hoạt của người dân.

Ngoài những đề tài sở trường như hai người phụ nữ bán bông ở phố cổ Hà Nội, nhà sàn cao chân ở vùng lũ miền Tây, triển lãm đợt này còn có hai bức thủy mặc do họa sĩ Trương Lộ vẽ cảnh Bến Bình Đông của Chợ Lớn lúc trước giải tỏa và sau khi giải tỏa để xây dựng Đại lộ Võ Văn Kiệt. (tuoitre.vn)

Bến Bình Đông (Sài Gòn) sau khi giải tỏa – Trương Lộ

Tranh được trưng bày trong triển lãm “Thái mặc niên hoa” (năm tháng mực màu) tháng 3-2020 tại Hội Mỹ thuật Tp HCM.

Họa sĩ Trương Lộ tỏ ra xuất thần trong việc dùng ngôn ngữ thủy mặc bắt giữ những thay đổi của cảnh vật và đời sống sinh hoạt người dân. Điểm độc đáo là cả trước và sau khi thay đổi, những dãy nhà ven kênh của Bến Bình Đông hiện ra trong tranh thủy mặc của Trương Lộ đều có nét đẹp chân thực và sinh động.

Mặc dù hai bức tranh thể hiện sự đổi thay, nhưng chính nghệ thuật thủy mặc giúp lưu giữ trong lòng người những hình ảnh của Sài Gòn một thời đáng nhớ… (tuoitre.vn)

Chợ bông Hà Nội – Trương Lộ

Tranh thủy mặc được trưng bày trong triển lãm “Thái mặc niên hoa” (năm tháng mực màu) tháng 3-2020 tại Hội Mỹ thuật Tp HCM.

Minh họa “Tầm ẩn giả bất ngộ” – Trương Lộ

Tranh thủy mặc được trưng bày trong triển lãm “Thái mặc niên hoa” (năm tháng mực màu) tháng 3-2020 tại Hội Mỹ thuật Tp HCM.

Trương Lộ vẽ bức tranh này dựa theo bài thơ Đường Tầm ẩn giả bất ngộ của Giả Đảo.

Tầm ẩn giả bất ngộ – Giả Đảo

Tùng hạ vấn đồng tử
Ngôn sư thái dược khứ
Chỉ tại thử sơn trung
Vân thâm bất tri xứ
.

Tìm ẩn sĩ không gặp – Tản Đà

Gốc thông hỏi chú học trò
Rằng: thầy hái thuốc lò mò đi xa
Ở trong núi ấy thôi mà
Mây che mù mịt biết là đi đâu.

Tìm ẩn sĩ không gặp – Đinh Tú Anh

Gốc thông hỏi trò nhà
Rằng: Thầy đi hái thuốc
Ở trong núi thôi mà
Mây dày nhìn chẳng ra.

Sông Lô ngư ảnh – Trương Lộ

Tranh được trưng bày trong Triển lãm Tranh Thủy mặc tháng 8-2019 tại Sài Gòn.

Bình dị, 2020 – Đặng Viết Lộc

Tranh bút sắt phong cách hình họa, 42 x 29 cm.

Nơi lưu giữ tác phẩm: Gallery online của Indochine Art (có thể đã được bán bất kỳ lúc nào).

Đón giao thừa, 1958 – Lê Quốc Lộc

Ảnh dưới là cận cảnh một phần của tranh sơn mài Đón giao thừa, cho thấy những đứa trẻ đang chia nhau dây pháo. Nhà nghiên cứu mỹ thuật Nguyễn Hải Yến đánh giá, kỹ thuật sơn mài của họa sĩ Lê Quốc Lộc tạo ra một phong cách tiêng biệt với những mảng màu nhẹ chồng lớp. Ông dùng nhiều màu vàng trên tác phẩm nhưng không lòe loẹt, gợi ra chiều sâu thẳm của thời gian.

Nơi lưu giữ tác phẩm: Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Ánh trăng – Phạm Luận

Bóng ngoại liêu xiêu, 2019 – Hoàng Bảo Trúc Lương

Tranh màu nước, 56 × 38 cm.

Nơi lưu giữ tác phẩm: Gallery online của Indochine Art (có thể đã được bán bất kỳ lúc nào).

Người đàn ông miền cao, 2020 – Hoàng Bảo Trúc Lương

Tranh màu nước, 56 × 38 cm.

Nơi lưu giữ tác phẩm: Gallery online của Indochine Art (có thể đã được bán bất kỳ lúc nào).

Mưu sinh, 2014 – Lê Văn Lương

Tranh sơn dầu, 70 x 90 cm.

Thiếu nữ, 2012 – Phạm Lực

Thiếu nữ cô đơn – Phạm Lực

Tác phẩm khắc họa cô gái khỏa thân nằm trên ghế, gương mặt suy tư, xung quanh là hổ, cáo, chồn… Cô gái trong tranh là người họa sĩ từng gặp ngoài đời thực. Cô có gương mặt đẹp, thân hình quyến rũ nhưng cuộc sống nhiều đau khổ, đi đến đâu cũng có kẻ thèm khát, rình rập. Phạm Lực đề nghị cô làm mẫu, ký họa bằng chì trong vài phút. Về nhà, ông vẽ lại bằng màu, thêm thắt chi tiết để thể hiện được câu chuyện cuộc đời cô. Họa sĩ nhìn thấy mình qua tác phẩm khi trong quá khứ, ông nhiều lần bị ghen ghét, thậm chí hãm hại. Bức tranh đã bán đi, con gái ông sau đó tìm mua lại và trưng bày trong nhà. (Hiểu Nhân, 2019)

Thiếu nữ và con mèo, 2002 – Phạm Lực

[tựa đề không rõ A] – Phạm Lực

Bức tranh được trưng bày trong triển lãm có chủ đề “Mạch Xuân” được tổ chức trên một du thuyền 5 sao tại Vịnh Hạ Long, nhân dịp kỷ niệm 75 tuổi xuân của họa sĩ Phạm Lực năm 2017.

[tựa đề không rõ B] – Phạm Lực

Bức tranh được trưng bày trong triển lãm có chủ đề “Mạch Xuân” được tổ chức trên một du thuyền 5 sao tại Vịnh Hạ Long, nhân dịp kỷ niệm 75 tuổi xuân của họa sĩ Phạm Lực tháng 3-2017.

Sơ lược về các tác giả

Nguyễn Trường Linh

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh (1971- ) chào đời tại Hà Nội.

Tốt nghiệp Thạc sĩ Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, từ năm 1997 Nguyễn Trường Linh theo nghề giảng dạy, là Trưởng khoa Mỹ thuật Trường Cao đẳng Văn hóa–Nghệ thuật Hà Nội. Công việc ở trường chiếm phần lớn thời gian, song ông luôn tranh thủ sáng tác, vẽ khi về đêm, lúc sáng sớm, vào ngày nghỉ cuối tuần.

Trung thành với chất liệu sơn mài độc đáo (hoàn toàn dùng sơn ta), với phong cách trừu tượng kết hợp mô-típ dân gian, tranh Nguyễn Trường Linh vừa đậm nét truyền thống lại mới mẻ, hiện đại, nhiều ấn tượng và ám ảnh. Ðặc biệt, họa sĩ luôn phảng phất niềm hoài cổ, tiếc nuối và khát khao níu kéo, gìn giữ những giá trị văn hóa đang dần mai một trong đời sống hiện đại.

Trường Linh có mặt tại nhiều triển lãm lớn, nhỏ trong và ngoài nước; nhận một số giải thưởng giá trị. Tranh của ông có trong bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật, Bảo tàng Lịch sử Quân sự, Hội Mỹ thuật Việt Nam, nhiều nhà sưu tập trong nước và quốc tế.

Không thuộc tốp đầu các họa sĩ bán tranh trên thị trường, nhưng Nguyễn Trường Linh cũng là một tên tuổi của dòng tranh sơn mài được khách hàng trong và ngoài nước yêu thích với nhiều tác phẩm có mức giá cả chục ngàn USD. Từ năm 2013, năm nào ông cũng được mời sang triển lãm cá nhân tại Cao Hùng, Ðài Loan, và hầu như triển lãm nào cũng bán hết.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh chia sẻ (indochineart.vn):

“Ngày đó, ông bà ngoại tôi chuyên buôn bán sơn ta, nhựa sơn các loại.

“ Tuổi thơ tôi gắn liền với đũa son, mâm son, những sản phẩm sơn thếp được bày bán trong nhà. Dọc chân tường nhà là những thúng sơn được xếp ngay ngắn, các loại sơn ta cánh gián, sơn then, dầu thông đến với tôi gần gũi như vậy.

“ Khi vào Đại học Mỹ thuật, tôi nhận thấy bộ môn Hội họa bằng chất liệu sơn ta, nghiên cứu sáng tác tranh sơn mài sử dụng chính chất liệu sơn từ ngày bé tôi đã từng tiếp xúc, từ đó tôi quyết tâm theo học bộ môn sơn mài truyền thống.

“ Qua nghiên cứu nhiều đề tài về con người, phong cảnh, các câu chuyện lịch sử, dân gian, từ đó tôi đưa vào trong các sáng tác, vừa nhằm tôn vinh chất liệu truyền thống, đồng thời kết hợp tạo hình hiện đại cho các sáng tác mang màu sắc hoài cổ.”

Tào Linh

Tào Linh (1960- ) xuất đầu lộ diện muộn, năm 2014 mới chính thức ra mắt với tư cách một họa sĩ chuyên nghiệp.

Tào Linh sinh ra trong gia đình có cha là họa sĩ. Tình yêu hội họa bắt đầu từ thời thơ ấu, khi “ông già” cứ bắt vẽ, chắc cũng chỉ để kiềm chân khiến đứa con bớt đi chơi.

Lý do ông không hiện thực hóa ước mơ ngay khi trẻ bằng cách thi vào Đại học Mỹ thuật là vì ngày xưa tôi ông học giỏi. Thời ông thi đại học khó lắm nhưng thi đỗ vào ngay Đại học Bách khoa. Tốt nghiệp Đại học Bách khoa, ông trở thành kỹ sư tự động hóa.

Người ta hay nhắc tới triển lãm năm 2014 của ông tại nhà Lê Thiết Cương, coi đó như màn chào hỏi chính thức của ông để gia nhập làng hội họa Việt.

Song, năm 1993 Tào Linh đã xuất hiện trong triển lãm chung với Bùi Việt Dũng, tại Tràng Tiền. Triển lãm đó khá thành công, ông bán được hơn nửa số tranh trưng bày và giá cả cũng ổn. Có người suy đoán, chắc hồi ấy chưa đủ duyên nên gã chưa dứt nghề kỹ sư để chuyên tâm vẽ? Ông cười: “Nói không đủ duyên là nói cho oai, hồi đó tôi đang đi làm kỹ sư. Tôi nghĩ nó ổn định hơn bán tranh, bán tranh như đi câu, kể cả bây giờ cũng vẫn vậy”. (Nông Hồng Diệu, 2020)

Chỉ có thi sĩ mới “mơ theo trăng và vơ vẩn cùng mây” còn họa sĩ xem chừng chân chạm đất hơn. Ít nhất có thể lấy Tào Linh làm ví dụ. Người yêu hội họa đều biết, Linh tạo tiếng vang, gây ấn tượng nhờ tranh giấy dó. Thế mà bây giờ cứ xem ông chào hàng trên facebook chỉ thấy toàn sơn dầu. Ông chán giấy dó rồi chăng? Lời đáp từ Linh: “Vẽ sơn dầu bán được hơn. Bán được hay mà, có động lực hơn”.

Có người nói tranh của Linh gợi nhớ tranh Lê Thiết Cương. Linh quý trọng Lê Thiết Cương, khen Cương hay. Song Linh luôn nỗ lực là Linh, từng bước, từng bước một. Ngay chỉ với tranh giấy dó, ông chẳng chịu đứng yên: ông chuyển sang sơn dầu, vì tính thực tế đầu tiên, sơn dầu dễ bán lại được giá. Và ông khoe tranh nude. Bây giờ ông vẫn vẽ nude nhưng kín hơn. Linh tâm sự, càng ngày ông càng bớt chi tiết vì thấy không chịu nổi chi tiết.

Lê Sa Long

Họa sĩ Lê Sa Long (1967- ) nguyên quán Bình Định nhưng sinh ra tại Đồng Tháp. Đam mê hội họa từ nhỏ, khi rời quân ngũ ông theo học Đại học Mỹ thuật TP.HCM. Ra trường, ông trở thành giảng viên Trường Đại học Mở Tp HCM.

Ông từng đoạt giải nhất “Chân dung ký họa màu nước” năm 1999 do Hội Mỹ thuật Tp HCM tổ chức, giải khuyến khích Cup Rồng Tre 2012 do Bộ VH-TT-DL tổ chức và nhận bằng khen danh dự Mỹ thuật Bình Định 20 năm vào năm 2015. Năm 2018, ông đoạt giải nhì vẽ về đất nước, con người Rumani do Lãnh sự quán Rumani tại Tp HCM tổ chức.

Ông từng tham dự nhiều triển lãm cá nhân trong và ngoài nước như Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc, triển lãm tại Thái Lan và Singapore.

Lê Sa Long có tranh sưu tập cá nhân ở Hà Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Pháp, Singapore, Thái Lan…

Họa sĩ Lê Sa Long đã giới thiệu khoảng 40 bức tranh với chủ đề “Sài Gòn những ngày giãn cách” được giới chuyên môn cùng người yêu mỹ thuật đánh giá cao và truyền cảm hứng cho nhiều người. Theo họa sĩ Lê Sa Long, giữa tháng 5-2021 khi dịch tại Tp HCM bắt đầu phức tạp, ông đã có chủ ý sẽ thực hiện một bộ tranh phản ánh cuộc sống, tình người tại thành phố này. Và ông đi tới rất nhiều nơi, lưu lại những hình ảnh đẹp, những tính cách bao dung, hào sảng của người Sài Gòn. Rồi khi tình hình dịch bệnh ngày càng phức tạp, Lê Sa Long lại tìm đến với những trang báo, mạng xã hội để lấy cảm hứng sáng tác. Từ đó, ông chọn lựa được nhiều câu chuyện cho bộ tranh ký họa “Sài Gòn những ngày giãn cách”.

Bộ tranh mà Lê Sa Long giới thiệu đến công chúng khắc họa lại hơi thở cuộc sống Sài Gòn qua tranh phong cảnh và chân dung. Ông vẽ nhiều góc phố và những địa danh nổi tiếng là biểu tượng của thành phố trong mùa giãn cách. Những câu chuyện thấm đẫm tình người, những câu chuyện về sự chia ly, về sự hy sinh của mỗi con người ông đều truyền tải đầy chân thực qua tranh. Họa sĩ Lê Sa Long chọn hình thức ký họa bằng phấn tiên (pastel), hoặc than trên nền giấy Canson, một số bức dùng màu nước. Ở bộ tranh này, khán giả bị chinh phục bởi nét vẽ tài hoa, nội dung sâu sắc.

Nhìn tranh vẽ con phố vắng người mùa dịch Covid-19 ở Sài Gòn trong tranh Lê Sa Long, người xem bỗng trào lên những xúc cảm. Dịch bệnh làm đảo lộn cả bên ngoài thành phố và bên trong con người đang sống trong thành phố. Vẽ thành phố từ bên ngoài để thấy tâm hồn con người từ bên trong, đó là nghệ thuật. Lê Sa Long làm được điều đó, bằng tất cả yêu thương và tấm lòng mình gắn bó với người dân Sài Gòn bao năm nay. Họa sĩ Lê Sa Long cho biết sẽ dùng toàn bộ số tiền bán tranh nhằm sẽ ủng hộ quỹ phòng chống Covid-19.

Cũng liên quan đến dịch bệnh, tháng 10-2020, họa sĩ Lê Sa Long tổ chức triển lãm tranh và ra mắt sách chủ đề “Khẩu trang và người nổi tiếng”. Triển lãm và bộ tranh in trong ấn phẩm gồm 40 bức tranh với chất liệu màu nước, pastel, sơn dầu… thể hiện sự ủng hộ tích cực của người nghệ sĩ với quy định bắt buộc đeo khẩu trang nơi công cộng, đồng thời qua nét vẽ đã khắc họa tính cách các người nổi tiếng, các nghệ sĩ thông qua màu sắc hoa văn… trên chiếc khẩu trang.

Triển lãm đem đến cho người xem 40 chân dung của những người nổi tiếng trong và ngoài nước như Công nương Diana, Walt Disney, Che Guevara, ca sĩ Quang Dũng, Albert Einstein, Trường Giang, nhà văn Tô Hoài, Steve Jobs, nghệ sĩ Hoài Linh, Lý Tiểu Long, Picasso, ca sĩ Lệ Quyên, Đặng Lê Nguyên Vũ, diễn viên Ngô Thanh Vân, Donald Trump, Đen Vâu… đều đeo khẩu trang và rất bắt mắt. “Khẩu trang là điểm nhấn, còn đôi mắt là thần thái các nhân vật. Thế mạnh của họa sĩ Lê Sa Long vẽ chân dung luôn thể hiện ở đôi mắt – cửa sổ nối kết tinh thần con người với thế giới. Bộ tranh là sản phẩm nghệ thuật độc đáo và đầy giá trị nhân văn. Và từ sắc màu hội họa của ông, chiếc khẩu trang có một giá trị khác, mang một thông điệp khác tới đời sống” – nhà thơ Phan Hoàng đánh giá.

Với họa sĩ Lê Sa Long, “Khẩu trang và người nổi tiếng” là bộ tranh muốn nhắn nhủ với mọi người: dù trong hoàn cảnh nào, chúng ta cũng cần lạc quan và hướng về cái đẹp. Đôi khi chúng ta cần xem việc giãn cách xã hội, tập trung với gia đình như một cơ hội tĩnh tại, chiêm nghiệm sau cả một đời vất vả vì công việc. Sau đợt triển lãm này, Lê Sa Long bán được 12 bức tranh và trích 80 triệu đóng góp quỹ người nghèo, quỹ phòng chống Covid-19.

Bên cạnh dòng đề tài thời sự kể trên, Lê Sa Long còn được công chúng nhắc đến là một họa sĩ hàng đầu trong việc vẽ chân dung các văn nghệ sĩ. Ông từng giới thiệu 100 chân dung của những văn nghệ sĩ nổi tiếng của các lĩnh vực văn hóa–nghệ thuật cả hai miền Bắc và Nam cực kỳ sống động qua từng nét vẽ tỉ mỉ. Từ những giọng ca vang bóng một thời như Ngọc Lan, Thanh Lan, Khánh Ly,  Thái Thanh; đến các nghệ sĩ đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng khán giả như nghệ sĩ Mạc Can, Thành Lộc, Bạch Tuyết; nhạc sĩ các nhạc sĩ như Phan Huỳnh Điểu,  Trịnh Công Sơn, Văn Cao; hay nhà văn Sơn Nam và Nguyễn Ngọc Tư; nhà thơ Lê Minh Quốc, v.v. Hàng trăm bức chân dung bằng pastel, màu nước hoặc sơn dầu… của các văn nghệ sĩ này được vẽ bởi một họa sĩ tài hoa chăm chút bằng tình yêu và đam mê hội họa nhiều năm nay – đó là Lê Sa Long. (Hoàng Anh, 2021)

Xem video:

Tác giả bộ tranh “Sài Gòn những ngày giãn cách” – Họa sĩ Lê Sa Long. https://www.youtube.com/watch?v=V2VT9C06zVg

Mai Long

Mai Long (1930- ) là một trong số 21 học viên của khóa Kháng chiến (1950-1954) do danh họa Tô Ngọc Vân trực tiếp đào tạo. Họa sĩ Mai Long tâm sự, trong những năm học, điều ông trân quý và tự hào nhất là có được tình yêu nghề nghiệp của người thầy. Khi hoà bình lập lại, họa sĩ Mai Long mới bắt đầu tập trung vào tranh lụa. Đến nay ông đã vẽ được hàng ngàn bức tranh lụa.

Họa sĩ Mai Long nói: “Tính cách, tâm thế của tôi rất hợp với tranh lụa. Bản chất nghệ thuật của tôi là sự tưởng tượng lãng mạn trong tranh. Lụa tạo ra sự lan tỏa, màu sắc huyền ảo, làm cho những chủ đề tôi khai thác đi được đúng hướng và có hiệu quả cao”.

Chất thơ lãng mạn và mềm mại có lẽ là điều rõ nét nhất trong tranh lụa của họa sĩ Mai Long. Tên tuổi của ông gắn liền với những tác phẩm tranh lụa duyên dáng và đầy sức quyến rũ, mê hoặc. Ông vẽ nhiều tranh với nhiều thể loại khác nhau nhưng không nhất quán theo trường phái nào, mà thường theo cảm xúc cá nhân. Non nước Việt Nam hiện ra trong những buổi sớm sương mù mờ ảo hay buổi chiều tà hoàng hôn bảng lảng, nhạt nắng. Hay chân dung của người phụ nữ Việt hiền hậu bình dị. Cũng có khi là câu chuyện tình buồn, trong sáng của Thúy Kiều, Kim Trọng…

Chỉ biết rằng, khi xem tranh của Mai Long có lẽ mỗi người tìm về cảm giác thư thái, tự tại tận sâu trong tâm hồn mình. Với tinh thần thừa kế mỹ thuật truyền thống một cách sáng tạo kết hợp cùng trí tưởng tượng phong phú bay bổng, họa sĩ Mai Long đã đạt tới sự dung dị trong bút pháp và xử lý màu sắc. Họa sĩ Trần Khánh Chương, chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam bày tỏ: “Họa sĩ Mai Long là một tên tuổi quen thuộc với giới mỹ thuật thủ đô. Ông có nhiều thành tựu trên nhiều lĩnh vực như hoạt hình, sách mỹ thuật cho trẻ em, cho đến lĩnh vực lụa, sơn mài… Đặc biệt tranh lụa ông vẽ rất nhiều. Họa sĩ Mai Long là một họa sĩ tài năng, nên dù vẽ trên những chất liệu khác nhau nhưng phong cách của ông những người đã từng xem đều nhận ra được ngay. Vẽ tranh lụa rất thơ. Vẽ tranh chân dung rất duyên. Vẽ tranh về miền núi nêu bật  được tính cách chủ yếu của người Thái và người Mông – hai dân tộc ông tiếp xúc những năm ông công tác ngoài Bắc”. (Tú Anh, 2019)

Võ Long

Họa sĩ Võ Long có tên thật là Võ Khánh Long (1954- ), sinh tại Hải Phòng.

Đoàn Hồng Lĩnh

Họa sĩ Đoàn Hồng Lĩnh (1961 – ) là Thạc sĩ Mỹ thuật chuyên ngành đồ họa, Giảng viên Trường Đại học Hải Phòng.

Họa sĩ Đoàn Hồng Lĩnh có một số tranh về đồng bào thiểu số gây ấn tượng.

Hoàng Bảo Trúc Lương

Hoàng Bảo Trúc Lương (2001- ) tuy còn trẻ nhưng tính đến 2021 đã tham dự triển lãm tranh tại Việt Nam cũng như tại Ba Lan, Pháp, Ý.

Lê Văn Lương

Họa sĩ Lê Văn Lương (1974- ) sinh tại Hải Phòng, tốt nghiệp Cử nhân nghệ thuật chuyên ngành sư phạm mỹ thuật, Trường Cao đẳng Sư phạm Nhạc Họa Trung Ương.

Đã tham dự vài cuộc triển lãm và có giải thưởng.

Phạm Lực

Họa sĩ Phạm Lực (1943- ) là người gốc Huế, sinh sống và làm việc tại Hà Nội. Ông tốt nghiệp trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam và Đại học Mỹ thuật Hà Nội.

Trong kháng chiến chống Mỹ, ông là họa sĩ trong đơn vị văn nghệ quân đội, từng tham gia giảng dạy nhiều khóa đào tạo mỹ thuật cho các họa sĩ mặc áo lính.

Ông đã có hơn 30 triển lãm ở trong nước và quốc tế, được đánh giá cao bởi nét vẽ chân thực, mô tả cuộc sống và con người bình dị.

Khỏa thân là một nửa đề tài trong cuộc đời cầm cọ của Phạm Lực. Khoảng năm 1978, các tác phẩm khỏa thân của Phạm Lực bắt đầu được công khai và bán. Tranh khỏa thân đến nay vẫn gây nhiều tranh cãi bởi ranh giới mong manh giữa nghệ thuật và dung tục. Phạm Lực khẳng định tranh của ông gợi cảm nhưng không gợi dục. Vẻ đẹp hình thể phụ nữ được thể hiện qua nét vẽ phá cách, màu sắc mạnh mẽ và ẩn chứa nội dung. Ông Nguyễn Sĩ Dũng – người sưu tầm tranh Phạm Lực – nói: “Tranh khỏa thân của Phạm Lực kết tinh nét truyền thống, thành tựu hội họa phương Tây, màu sắc khác biệt và đường nét phá cách. Điều này khiến tranh có sự khác biệt, gợi cảm nhưng không phản cảm”. Còn họa sĩ Bằng Lâm nhận xét: “Tranh khỏa thân của Phạm Lực sống động bởi nó bắt nguồn từ hiện thực cuộc sống. Ông vẽ bằng trái tim, cảm xúc và sự hiểu biết nên tác phẩm đậm chất nghệ thuật. Phạm Lực vẽ rất nhanh, đường nét tự nhiên, màu sắc mạnh mẽ như chính con người ông”.

Phạm Lực có câu lạc bộ những người sưu tập tranh của mình, với hơn 100 thành viên, tập trung hơn 6.000 tác phẩm. Tranh của ông bức đắt nhất có giá lên tới 400.000 USD. Phạm Lực dành phần lớn thu nhập để làm từ thiện. (Hiểu Nhân, 2019)

Nguồn tham khảo và đọc thêm

Bardy, J. & Châu Hoàng (2021). Jean Võ Lăng – Một sự phát hiện, một bậc thầy đích thực của thời đại chúng ta. http://tapchimythuat.vn/my-thuat-hien-dai-viet-nam/jean-vo-lang-mot-su-phat-hien-mot-bac-thay-dich-thuc-cua-thoi-dai-chung-ta/

Diên Vỹ (2017). Tranh họa sĩ Việt Nam trong một bộ sưu tập khổng lồ. https://nguoidothi.net.vn/tranh-hoa-si-viet-nam-trong-mot-bo-suu-tap-khong-lo-11618.html

Diễm Mi (2021). Họa sĩ Trần Trung Lĩnh: Rưng rưng vẽ lại tình người. https://vanchuongphuongnam.vn/hoa-si-tran-trung-linh-rung-rung-ve-lai-tinh-nguoi.html

Hiểu Nhân (2019). Họa sĩ Phạm Lực hơn 50 năm vẽ khỏa thân. https://vnexpress.net/hoa-si-pham-luc-hon-50-nam-ve-khoa-than-4012284.html

Hoa Quỳnh (2021). Họa sĩ Lê Sa Long khắc họa Sài Gòn ngày giãn cách COVID-19 bằng tranh. https://suckhoedoisong.vn/hoa-si-le-sa-long-khac-hoa-sai-gon-ngay-gian-cach-covid-19-bang-tranh-169196316.htm

Hoàng Anh (2021). Lê Sa Long – họa sĩ đa tài. https://thoibaonganhang.vn/le-sa-long-hoa-si-da-tai-117206.html

Hương Lan (2016). Họa sĩ Trần Đông Lương – Một tài năng “ẩn dật”. https://www.qdnd.vn/van-hoa/van-hoc-nghe-thuat/hoa-si-tran-dong-luong-mot-tai-nang-an-dat-483608

Kim Loan (2021). Giọt nước mắt rơi vào trong tranh. https://www.sggp.org.vn/giot-nuoc-mat-roi-vao-trong-tranh-775750.html

Long Khánh (2021). Trịnh Công Sơn qua nét vẽ “một cõi đi về”. http://www.baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202103/trinh-cong-son-qua-net-ve-mot-coi-di-ve-3049420/

Lục Diệp (2020). Bộ tranh người nổi tiếng đeo khẩu trang độc đáo của họa sĩ Lê Sa Long. https://www.phunuonline.com.vn/bo-tranh-nguoi-noi-tieng-deo-khau-trang-doc-dao-cua-hoa-si-le-sa-long-a1416488.html

Mai Nhật (2021). Tình người Sài Gòn thời dịch qua tranh. https://vnexpress.net/tinh-nguoi-sai-gon-thoi-dich-qua-tranh-4300639.html

Mai Phương (2021). Họa sĩ tái hiện TP.HCM ngày giãn cách qua tranh vẽ. https://zingnews.vn/hoa-si-tai-hien-tphcm-ngay-gian-cach-qua-tranh-ve-post1242102.html

Nông Hồng Diệu (2020). Tào Linh bán tranh như đi câu. https://tienphong.vn/tao-linh-ban-tranh-nhu-di-cau-post1240709.tpo

Tú Anh (2019). Họa sĩ Mai Long: nửa thế kỷ bay bổng cùng lụa. https://vovworld.vn/vi-VN/tap-chi-van-nghe/hoa-si-mai-long-nua-the-ky-bay-bong-cung-lua-772952.vov

* * *

Ghi chú: Bài này vẫn còn mở, sẽ được cập nhật khi có thêm thông tin.

___________________________
Diệp Minh Tâm, tháng 12-2021

13 thoughts on “Hội họa Việt Nam thế kỷ 21 – Bài 10: Tác giả tên vần L

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s